Chúng ta nghe nói thủy điện
sông Ba Hạ xả lũ với tốc độ 16.100m3/giây. Nhưng chúng ta chưa thể tưởng
tượng được như vậy có nghĩa là sao. Một số người dân Phú Yên nói với tôi, thực
tế họ xả lũ còn hơn bấy nhiêu nhiều. Nhưng thôi, chúng ta tạm tin con số công bố
chính thức.
Theo Wikipedia, cầu Đà Rằng tại Phú Yên bắc qua sông Ba có chiều dài
1.128m, bao gồm cả phần bắc trên đất liền 2 đầu cầu. Nhưng thôi, cứ cho là lòng
sông Ba tại Phú Yên rộng như vậy đi. 16.100 m3 nước sẽ là một khối nước rộng
theo chiều ngang của toàn bộ lòng sông Ba và 2 bên bờ, bằng với chiều dài cầu
Đà Rằng. Nếu chiều cao của khối nước này là 2m, thì chiều dài của nó sẽ là
7,13m. Tức là, cứ 1 giây thủy điện sông Ba Hạ xả lũ, sẽ có một khối nước dàn hết
chiều ngang sông Ba (thêm cả phần đất 2 đầu câu Đà Rằng), cao 2 mét, dài 7,13m.
Như vậy, cứ 1 phút (bạn thở bình thường thì 14 lần thở là 1 phút), đó sẽ là khối
nước rộng bằng chiều dài cầu Đà Rằng (gồm cả phần đầu cầu 2 bờ), cao 2m, dài
428m. Nếu thủy điện sông Ba Hạ xả lũ 1 giờ liền, thì lượng nước sẽ là bao
nhiêu? Đó sẽ là một khối nước có chiều ngang 1.128m, chiều dày (hay chiều sâu)
2m, và chiều dài là 25.691m (hơn 25,5km).
Nói theo một cách khác, khối nước xả lũ (giả sử giữ nguyên hình thù lúc đầu) sẽ
lao đi với vận tốc 25,69 km/h. Hay dùng một hình ảnh khác, sau 85 giây xả lũ (tức
là chưa đến 1 phút rưỡi), lượng nước sẽ lấp đầy tòa nhà Lanmark 81, tòa nhà cao
và to nhất Việt Nam hiện nay.
Khi đến Khánh Hòa và Phú Yên, mấy anh em cứ thắc mắc, không biết nước ở đâu ra
mà có thể nhấn chìm mọi thứ như vậy. Ở các nhà văn hóa thôn tại Khánh Hòa, mức
nước ngập để lại dấu trên tường cao khoảng 1,6m, ở nhà trẻ cao khoảng 1,4m.
Ngoài sân, mặt sân thường thấp hơn nên nhà khoảng 1m, nước ngập sâu hơn. Ở Thạch
Tuân 1, mực nước in trên tường bên trong nhà văn hóa thôn là khoảng 2,5m.
Trên đường vô 2 thôn Thạch Tuân 1 và Thạch Tuân 2, xã Hòa Xuân, Phú Yên, những
cây cao khoảng 3m còn đầy rác dính trên ngọn cây, đa số cây chết vàng do ngâm
dưới nước lâu. Tôi không biết diện tích của 2 thôn này là bao nhiêu, nhưng theo
tính toán bên trên, cả 2 thôn này, giả sử không có nước lũ về trước đó, chỉ cần
nhận khoảng 1 giờ, cao lắm là 1giờ 30 phút xả lũ của sông Ba Hạ, là đã chìm sâu
trong nước xả lũ rồi.
Nhìn những khối beton tạo thành con lươn cứng ngăn hai chiều đường Quốc lộ 1,
đoạn đi qua xã Hòa Xuân, Phú Yên (tôi được biết mỗi khối đó nặng 3 tấn), bị nước
lũ cuốn phăng, kéo đi hơn chục mét, thậm chí xa hơn, mặc dù đường Quốc lộ đoạn
đó cao hơn mặt ruộng hơn 2m, bản thân con đường đã tạo thành bức tường ngăn bớt
lực đập của dòng nước, thì thấy sức nước mạnh cỡ nào.
Cứ thử tưởng tượng, với khoảng rộng bằng với chiều dài cầu Đà Rằng (1.128m), với
lớp nước dày 2m, tốc độ lao đi 25,69m/h, thì cái gì có thể ngăn được lượng nước
đó. Còn nếu cũng khối nước đó, nhưng chiều rộng dòng chảy bị bóp lại, còn khoảng
300m, thì tốc độ nước sẽ lớn hơn 100km/h, thì đến tháp Effiel cũng bị cuốn
phăng đi.
Tất cả những thí dụ trên đều loại trừ lượng nước ngập do mưa đã có sẵn. Khi các
thôn xóm đang ngập trong nước, thì lượng nước xả lũ của thủy điện bồi thêm vô sẽ
còn gây ra thảm họa cỡ nào nữa?
Đừng ai nói với tôi, rằng thủy điện xả lũ chẳng gây ra gì cả.
BS. VÕ XUÂN SƠN
.
No comments:
Post a Comment